Wiedza jest super: Instalacja zasilająca w bloku z lat 60.

W prezentowanym tu przykładzie opiszemy główne zasilanie w czteropiętrowym bloku mieszkalnym z lat 60. składającym się z ośmiu klatek. Jest to jeden z pierwszych bloków, jakie w tym mieście wybudowano.

Złącze Kablowe

Cechą charakterystyczną opisywanego przez nas bloku jest inne umiejscowienie złącza kablowego od większości przypadków, także z tego samego okresu. Zazwyczaj złącza kablowe montowano na frontalnej ścianie obok wejścia do klatki schodowej, w tym przypadku jednak złącza kablowe zamontowano wewnątrz klatki, na parterze, zaraz pod głównym WLZ.

Złącze kablowe umiejscowione przy drzwiach wejściowych do klatki

Druga odmienność dotyczy koncepcji zasilania. W większości przypadków takie złącze kablowe montowane jest przy każdej klatce schodowej i zasila ono tę konkretną klatkę, przy której się znajduje, jednak w tym bloku zastosowano inną koncepcję. Na osiem klatek mamy tylko trzy złącza kablowe, które stanowią źródło zasilania dla tego bloku. Dwa złącza zasilają po trzy klatki, a ostatnie, trzecie, zasila dwie klatki, zgodnie ze szkicem poniżej.

Schemat zasilania bloku z lat 60. – ZK + WLZ

W tych klatkach, w których znajdują się złącza kablowe, znajdziemy także główne WLZ (Wewnętrzne Linie Zasilające), które zabezpieczają piony zasilające poszczególnych klatek. Oba urządzenia znajdują się w tym samym miejscu, jedno pod drugim. Jako „zwykli” elektryce nie mamy uprawnień, aby zaglądać do złącza kablowego (jest to domena Zakładu Energetycznego), dlatego też na tym zakończymy opis tego elementu instalacji zasilającej.

Główne Wewnętrzne Linie Zasilające (WLZ)

Przychodząc na awarię do takiego bloku mieszalnego, jaki tu opisujemy, warto mieć tę wiedzę, że zabezpieczenia pionów zasilających dla danej klatki mogą znajdować się niekoniecznie w tej samej klatce. Mogą być umiejscowione w klatce obok. Jedno jest pewne: będą zawsze na parterze, zaraz przy wejściu do klatki.

Główny WLZ znajdujący się powyżej złącza kablowego

Trudno jest opisywać układ zasilania w bloku, który ma ponad sześćdziesiąt lat z uwagi na to, że przez ten czas podlegał on doraźnym naprawom i wynikającym z tego czasem modernizacjom. Nie inaczej jest i w naszym przypadku. Daje nam to jednak przyczynek do ukazania różnych rozwiązań technicznych, choć główny trzon, patrząc od strony elektrycznej, pozostał niezmieniony. Zmieniły się tylko elementy wykonawcze – sama instalacja, nie licząc tej wewnętrznej, pozostała często niezmieniona.

Przejdźmy do szczegółowego opisu poszczególnych głównych WLZ, pamiętając o tym, że są jeszcze lokalne WLZ zasilające dane piętro, o czym mowa będzie w dalszej części rozdziału.

Na każdym piętrze znajduje się lokalny WLZ

Główny WLZ dla klatek I, II i III

W opisywanym przez nas bloku mieszkania lokatorskie zaczynają swoją numerację od prawej strony, więc i od tej strony liczymy poszczególne klatki schodowe.

Pierwsze trzy klatki zasilane są ze wspólnego Złącza Kablowego znajdującego się w drugiej klatce, a co za tym idzie i tutaj także znajduje się główny WLZ. Jak w każdym innym przypadku Złącze Kablowe dostarcza mu zasilania trójfazowego, oczywiście bez uziemienia, o którym wtedy nie myślano.

Widok ogólny WLZ z drugiej klatki

Jak widzimy z fotografii powyżej, cały stary WLZ został wymieniony na nowy, już nowoczesny. W lewej części WLZ otwieranej niezależnie od prawej umieszczony został główny wyłącznik prądu oparty na typowym rozłączniku montażowym pozwalającym w chwili zagrożenia wyłączyć prąd od trzech pierwszych klatek.

Powyżej głównego wyłącznika prądu mamy trzy zabezpieczenia typu RB o wartości 32 A, po jednym na każdą fazę zasilającą dla trzech pierwszych klatek.

Prawa strona WLZ to typowa część administracyjna, czyli przede wszystkim licznik energii elektrycznej administracyjny zliczający zużycie prądu „administracyjnego”, czyli głównie oświetlenia klatek i piwnic, ale także instalacji dzwonkowej, zasilania domofonu czy instalacji przeciwoblodzeniowej w rynnach. Na tej podstawie potem płacimy jeden ze składników czynszu o nazwie „Prąd”.

Jak każdy licznik ze swoją instalacją i ten ma zamontowane zabezpieczenie przedlicznikowe. Po prawej stronie wykonawca umieścił elementy montażowe obsługujące obwody administracyjne. Na pierwszym miejscu zamontowany mamy wyłącznik główny (rozłącznik jednofazowy) dla tych obwodów, a następnie wyłącznik różnicowoprądowy zabezpieczający gniazdko. Takie gniazdko przydaje się nieraz podczas awarii lub prac w dolnej części klatki schodowej, na przykład piwnicy. Nie trzeba wtedy martwić się skąd wziąć prąd dla swojego sprzętu.

Część administracyjna głównego WLZ II klatki

Ostatnim elementem części administracyjnej są trzy zabezpieczenia klatek schodowych, czyli instalacji oświetleniowej i dzwonkowej. Każdy z obwodów oświetleniowych zabezpieczony jest wyłącznikiem nadprądowym 10 A, czyli typowo dla instalacji oświetleniowej. I w tym przypadku mamy zabezpieczenia do trzech pierwszych klatek.

Główny WLZ dla klatek IV, V i VI

Kolejny główny WLZ w bloku, który opisujemy, znajduje się w piątej klatce i obejmuje swym zasięgiem klatki IV, V i VI.

Złącze kablowe wraz z głównym WLZ w klatce V

Jak widzimy z powyższej fotografii, WLZ został zmodernizowany w inny sposób, zdecydowanie dużo wcześniej od tego z drugiej klatki. Nic się jednak nie zmieniło w samej koncepcji. Nadal mamy w dolnej części główny wyłącznik prądu dla tych trzech klatek i zabezpieczenia pionów zasilających – trzy fazy i trzy klatki, w sumie dziewięć esów, każdy po 32 A typu C. Mamy tu także trzyfazowe zabezpieczenie przedlicznikowe (C 25 A) dla licznika administracyjnego.